Volgend jaar naar Afrika

‘Wanneer gaan jullie terug naar Nederland?’ Sinds we hebben laten weten dat deze zomer de laatste is van ons cursuscentrum in de Morvan, is dit de standaardvraag die ons gesteld wordt. Curieus eigenlijk. De veronderstelling is dat, als eenmaal het werk hier ophoudt, de aantrekkingskracht van Nederland zo groot zal zijn dat wij onvermijdelijk terugkeren naar ons vaderland. De enige uitzondering op deze regel is tot nu toe een Nederlandse vriend die al twintig jaar in Spanje woont. ‘Je gaat natuurlijk niet terug naar Nederland’, nam hij aan toen ik hem vertelde dat wij na de zomer de tijd gaan nemen om over onze toekomst na te denken.
Op de vraag wanneer wij teruggaan naar Nederland volgt vaak – zonder mijn antwoord af te wachten – de constatering dat het wel erg moeilijk zijn om afscheid te moeten nemen van onze huidige plek. Het is waar, we wonen prachtig, in een prachtig gebouw met een prachtige tuin, in een prachtige omgeving. Maar ik heb nog steeds de overtuiging dat je ook van schoonheid kunt genieten als je er niet de eigenaar van bent. Bovendien heb je dan niet de zorgen van het onderhoud van al dat prachtigs. Dus ja, als het zover is, zal ik met pijn in mijn hart afscheid nemen van onze mooie stek, maar ook met het prettige gevoel dat ik er opeens twee of meer dagen per week bij heb. Maar of ik die, met die andere vijf, in Nederland wil doorbrengen is nog maar helemaal de vraag. Wat is het aangename van Nederland? Dat ik er familie en vrienden heb wonen. Maar voorlopig zijn die nog reislustig en goed ter been en dat zijn  wij zelf ook, dus dat kan geen goede reden zijn. Wel is het zo dat je in deze levensfase gauw geneigd bent de vergissing te maken om de rest van je leven als een homogene periode te zien. Alsof het leven in drie fases is in te delen: een vormende tot pakweg je vijfentwintigste, een werkzame tot je vijfenzestigste en dan nog het lange rechte eind naar de finish. Alsof de weg die je bij het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd inslaat, een definitieve onomkeerbare keuze voor die laatste fase is. Zoiets als de schoolkeuze op je twaalfde: wordt het vmbo (ik wilde schrijven lager beroepsonderwijs maar dat bestaat dus niet meer; wee de onverlaten die daar verantwoordelijk voor zijn) dan zal het zeker geen vwo worden. Of je studiekeuze op je achttiende: ga je sociologie studeren, dan is de kans buitengewoon klein dat je dat later nog verandert in wiskunde of dat je besluit loodgieter te worden. Volgens mij is het aangename van deze levensfase nou juist dat je bijna alle kanten op kunt en ongestraft van richting kunt veranderen. Gezondheid en financiële middelen perken misschien je keuzevrijheid wat in. Maar er blijft altijd genoeg te kiezen over. Een nieuwe academische studie? Waarom eigenlijk niet. Een nieuwe relatie? Het gebeurt dagelijks. Verhuizen naar Marrakesh? Ook met een bescheiden pensioen schijn je daar nog heel aardig te kunnen leven. Om over exotischer plaatsen op deze planeet maar te zwijgen. Maar wat ik eigenlijk zeggen wil, is dat het bereiken van die felbegeerde status van gepensioneerde je de mogelijkheid geeft om niet verder vooruit te hoeven denken dan zeg vijf jaar. Je hoeft geen huis meer te kopen met een hypotheek met een looptijd van dertig jaar. Je hoeft geen carrière meer te plannen. Je hoeft geen rekening meer te houden met kinderen die nog vijftien jaar afhankelijk van je zijn. Kortom, eindelijk kun je een beetje onverantwoordelijk aanrommelen zoals je het had moeten doen toen je twintig was. Sinds ik me dat realiseer, geef ik volstrekt onverantwoordelijke antwoorden op vragen over mijn toekomst: ik weet het niet, ik zie wel, lijkt me ook wel leuk, misschien ga ik wel… De beste is tot nu toe: ‘We denken erover om volgend jaar naar Afrika te vertrekken.’ ‘Met vakantie?’ ‘Nee, voor onbepaalde tijd.’ Succes verzekerd. 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s