Een kleine veertig jaar geleden was ik een blauwe maandag filmrecensent bij het toenmalige weekblad De Nieuwe Linie. Eens in de vier weken mocht ik een recensie schrijven in plaats van de vaste recensent. Het idee was om een plek te geven aan jong aanstormend talent en tegelijk om de vaste recensent langzaamaan de deur uit te werken omdat zijn kritieken een beetje roestig aan het raken waren. Ik vond het allang best. Ik ging graag naar de film en nu kreeg ik opeens de kans om geheel gratis met in de pauze een glas sherry en een broodje massa’s films te zien voordat gewone stervelingen die zagen. Bovendien kreeg ik eens in de maand betaald voor een artikel van 1500 woorden. Niet veel, maar voor de armlastige student die ik toen was toch mooi meegenomen. Het plezier was van korte duur. De vaste recensent had het opzetje wel begrepen. Hij besliste welke films ik zou bespreken en stuurde me met uitzondering van de eerste keer naar verrotte films waar geen eer aan te behalen viel. Toen ik me voor de zoveelste keer had zitten vervelen bij een minder dan middelmatige film (overigens wel  met een van mijn favoriete actrices: Stéphane Audran) zon ik op wraak. Vlak voordat ik mijn recensie moest inleveren ging op eigen zak naar Last Tango In Paris van Bernardo Bertolucci. Ik was verbijsterd. Het is een van die films die bij mij een blijvende indruk hebben achtergelaten. Niet zozeer door de gedurfdheid van het verhaal of door de schokkende beelden. Ik geloof niet dat ik het grenzenoverschrijdende karakter van de film in de gaten had. Ik was in mijn eigen leven bezig allerlei grenzen op te zoeken en wellicht te overschrijden. Misschien dat daardoor dat aspect niet meteen tot mij doordrong. Het was vooral het feit dat de film ging over dingen die ik voor mezelf bezig was uit te zoeken dat zo’n indruk maakte. Laat ik het hier maar aanduiden als de rol van seksualiteit in intermenselijke relaties. Dat je op zo’n expliciete manier over zulke dingen een film kon maken, was nog nooit bij me opgekomen. Ik besloot dus die keer een dubbelrecensie te schrijven. Halverwege mijn kritiek meldde ik dat ik ook nog een andere film had gezien met een Paul in de hoofdrol en dat dat wel volslagen andere koek was. De hoofdredacteur was not amused over deze pas de deux, ik werd aan de kant gezet en had mijn laatste tango bij De Nieuwe Linie gedanst.
Ik kom daarop omdat op 3 februari Maria Schneider is overleden. Zij was de tegenspeelster van Marlon Brando in Last Tango. Een jong meisje (ze was negentien) dat onder bizarre omstandigheden een relatie aangaat met een oudere kersverse weduwnaar. De schandalen die de film heeft teweeggebracht is ze eigenlijk nooit te boven gekomen. Ze raakte aan de drugs, speelde nog wel eens in een film – zelfs een keer onder regie van onze eigen Nouchka van Brakel – maar het bleef bijna allemaal onder de maat. Bertolucci erkent nu, negenendertig jaar later, dat Schneiders verwijt dat hij haar jeugd heeft afgenomen wel klopt: ‘ze was te jong om het onvoorziene en plotselinge succes van de film te kunnen incasseren.’ Hij had haar daarvoor nog om vergeving willen vragen. Te laat. Dat deed me denken aan een liedje van Louis Chedid dat luidt: ‘We zeggen te weinig tegen de mensen van wie we houden dat we van ze houden.’